ศูนย์ทันตกรรมพระราชทานสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

 

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงห่วงใยในสุขภาพอนามัยของราษฎร จึงโปรดเกล้าฯ ให้ดำเนินงานโครงการหน่วยทันตกรรมพระราชทาน ดังนั้นเพื่อให้การดำเนินงาน “โครงการหน่วยทันตกรรมพระราชทาน สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี” เป็นไปตามพระราชประสงค์ สำนักพระราชวังจึงมีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการ โครงการหน่วยทันตกรรมพระราชทาน สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ขึ้น ตั้งแต่ วันที่ ๐๑ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๔๑ และมีคำสั่งแต่งตั้งต่อเนื่องมาจนปัจจุบัน

 

๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๐ ณ โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านเรดาร์ จ.กาญจนบุรี ศาสตราจารย์สมศักดิ์ จักรไพวงศ์ คณบดีคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ในขณะนั้น กราบบังคมทูล ขอพระราชานุญาตถวายหน่วยทันตกรรมเคลื่อนที่ คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เพื่อถวายงานตามพระราชประสงค์ของพระองค์ท่านสืบต่อไป

วันที่ ๑ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๔๑ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี พระราชทานพระราชวโรกาส ให้ คณะกรรมการโครงการหน่วยทันตกรรมพระราชทาน ฯ เข้าเฝ้า ฯ กราบบังคมทูล และนำผู้มีจิตศรัทธาบริจาคเงินสนับสนุนโครงการ เข้าเฝ้า ฯ ณ ศาลาดุสิตดาลัย สวนจิตรลดา

ในการประชุมของคณะกรรมการโครงการหน่วยทันตกรรมพระราชทาน ฯ ครั้งที่ ๑/๒๕๔๑ เมื่อวันที่ ๒๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๔๑ ได้มอบหมายให้คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นหน่วยปฏิบัติการหลักตามวัตถุประสงค์ของโครงการ โดยร่วมกับสำนักงานโครงการ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด โรงพยาบาลในพื้นที่ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ พร้อมกับได้กำหนดปีปฏิบัติการของหน่วยอยู่ในช่วงระหว่าง วันที่ ๑ เมษายน ถึง ๓๑ มีนาคม ของปีถัดไป โดยถือวันคล้ายวันพระราชสมภพของ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี (วันที่ ๒ เมษายน) เป็นเริ่มต้นปีปฏิบัติการ

๒๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๔๔ ณ โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านห้วยน้ำขุ่น อ.แม่สอด จ.ตาก

๕ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๔๗ ณ โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนชนัตภ์ปิยะอุย อ.เวียงแก่น จ.เชียงราย

๒๕ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๘ ณ รร. บ้านช้างเผือก อ.บางสะพานน้อย จ.ประจวบคีรีขันธ์

วันที่ ๓ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๓ ณ โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนสิงคโปร์แอร์ไลน์ส
อำเภอสอยดาว จังหวัดจันทบุรี

ในปีปฏิบัติการ ๒๕๔๗ คณะทันตแพทยศาสตร์ จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยขอนแก่น มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข และกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ ได้รับมอบหมาย ให้มีส่วนร่วมดำเนินการโครงการหน่วยทันตกรรมพระราชทาน สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี อย่างเป็นทางการ โดยเป็นหน่วยงานร่วมปฏิบัติงาน ทั้งด้านการบริการทันตกรรม การดำเนินการโครงการ ทันตกรรมป้องกัน และโครงการวิจัย ด้านทันตสุขภาพ ในพื้นที่ภาคกลางและส่วนภูมิภาคที่คณะทันตแพทยศาสตร์ และสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนั้นตั้งอยู่ โดยคณะกรรมการโครงการหน่วย ทันตกรรมพระราชทาน ฯ ได้มีมติที่ประชุม ครั้งที่ ๑/๒๕๔๗ เมื่อวันที่ ๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๗ มอบหมายให้คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นแกนหลักในการดำเนินการต่าง ๆ ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตามวัตถุประสงค์ของโครงการ

ในวันที่ ๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๔ ทรงพระราชทานพระราชานุญาต ให้คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ใช้ชื่อ “ศูนย์ทันตกรรมพระราชทาน
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี” เป็นชื่อศูนย์ทันตกรรมพระราชทาน และทันตกรรมเคลื่อนที่ ในโครงสร้างใหม่ของคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

ศูนย์ทันตกรรมพระราชทานฯ ได้ดำเนินการตามวัตถุประสงค์ของโครงการ อย่างต่อเนื่องมาจนปัจจุบัน มีกิจกรรมต่าง ๆ ที่จัดดำเนินการดังนี้

1. ออกหน่วยทันตกรรมพระราชทาน ฯ ตามแผนปฏิบัติการที่คณะกรรมการ โครงการกำหนด หรือตามการเสด็จพระราชดำเนินเพื่อทรงเยี่ยมราษฎร
ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี หรือแล้วแต่จะทรงพระกรุณา โปรดเกล้า ฯ โดยให้บริการตรวจสุขภาพช่องปาก เคลือบร่องฟัน อุดฟัน ขูดหินปูน ถอนฟัน และใส่ฟันปลอมถอดได้ฐานพลาสติก (เป็นครั้งคราว) แก่นักเรียนในโครงการพระราชดำริ รวมทั้งประชาชนในพื้นที่

2. รับผู้ที่มีความผิดปกติปากแหว่ง เพดานโหว่ และคนไข้ที่มีความผิดปกติ ของใบหน้าหลังการผ่าตัด หรือคนไข้ที่มีโรคในช่องปากที่ซับซ้อนเกินความสามารถของสถานพยาบาลในท้องถิ่นที่รักษาได้ เข้ารักษาในคณะทันตแพทยศาสตร์ โดยคณะฯ จะรับผิดชอบในเรื่องการผ่าตัด, การจัดฟัน,
และอวัยวะเทียมที่เกี่ยวข้อง โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย

3.จัดกิจกรรมที่เกี่ยวกับทันตกรรมป้องกัน โดยให้คำแนะนำด้านทันตสุขศึกษาแก่นักเรียนและครูในโรงเรียนตามโครงการพระราชดำริฯ

4. จัดทำการวิจัยเพื่อวิเคราะห์ปัญหาและปัจจัยที่เกี่ยวข้องต่อการเกิดโรคในช่องปาก และหามาตรการที่เหมาะสมในการรักษาป้องกัน โดยจัดศึกษาปัจจัยทางนิเวศวิทยา พฤติกรรม และโภชนาการ ในโรงเรียนตามพระราชดำริ ฯ

โครงการหน่วยทันตกรรมพระราชทาน ฯ ได้ดำเนินการกิจกรรมมาเป็นระยะเวลา ๑๓ ปีเต็ม ได้ให้การบริการทันตกรรมและอบรมความรู้ทันตสุขศึกษา แก่นักเรียน และครูโรงเรียนโครงการพระราชดำริ ฯ โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน รวมทั้งผู้ด้อยโอกาสอื่นๆ ในส่วนกลางและภูมิภาค จำนวนกว่า ๑๒๐,๐๐๐ ราย โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณจาก งบประมาณพระราชทาน จากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี งบประมาณ คณะทันตแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยต่าง ๆ กองทุนโครงการหน่วยทันตกรรมพระราชทาน ในมูลนิธิคณะทันตแพทยศาสตร์มหิดล และผู้มีจิตศรัทธาบริจาค ปัจจุบันมีอาสาสมัคร ทันตแพทย์ และทันตบุคลากรอื่น เป็นจำนวนกว่า ๔๐๐ คน หมุนเวียนอาสาสมัคร เข้าร่วมถวายงานสนองพระคุณตามพระราชประสงค์ เพื่อให้นักเรียน เยาวชน ประชาชน และผู้ด้อยโอกาสต่าง ๆ ตามโครงการพระราชดำริ และโครงการฟื้นฟูต่าง ๆ ตามพระราชประสงค์ ได้รับการพัฒนาคุณภาพชีวิตทางด้านสุขอนามัย คือการมีสุขภาพฟันดี และมีสุขภาพร่างกายแข็งแรง อันจะส่งผลให้การดำเนินชีวิต ในภาพรวมมีความสุขได้อย่างพอเพียงและยั่งยืน